GAZİLER SOSYAL HİZMETLER MERKEZİ – 0312 911 90 18 (PBX)

Şehitler ve Gaziler; Toprağı Vatan, İnsanı Ulus Yapan Değerlerdir…




Savunma, Araştırma, Lojistik

İnsani amaçlı mayın temizlemede, mayın tarlasına girmeden önce idari bölgede yapılacak faaliyetler :

✔ Çalışmalara başlanmadan önce mayınlı saha hakkında gerekli bilgiler toplanır.
✔ Mayın tarlası raporları, kayıt formları, geçmişte mayın tarlasında meydana gelen olaylara ait tutanaklar ve varsa hava fotoğrafları incelenir.
✔ Mayın tarlasını inşa eden birlikle koordine yapılır.
✔ Çalışmaya başlamadan önce mayın tarlasından sorumlu birlikten gerekli bilgiler alınır ve ayrıntılı bir arazi analizi yapılır.
✔ Mayınlı arazinin eğim durumu, dere yatakları, yağışlar, erozyon ve meydana gelmiş sel olayları araştırılır.
✔ Dış etkenlerin mayınlara verdiği etkileri görmek amacıyla gözle keşif yapılır.
✔ Temin edilebilirse mayın tarlası döşendiği esnada çekilen fotoğraflar incelenir. Fotoğrafların incelenmesi zeminde ve bitki örtüsünde meydana gelen değişimin incelenmesi açısından faydalı bir metottur. Zamanla bitki örtüsünde meydana gelen değişim, parça etkili mayınların bir kısmının patlamasına sebep olabilir. Zeminde meydana gelen hareketler mayınların yer değiştirmesine sebep olabilir. Etrafı işaretlenmiş durumda olan mayın tarlasının çevresinde değişik sebeplerle yer değiştirerek işaretli alanın dışına çıkmış mayınlar olabilir.
Zaman içerisinde mayın tarlasının genişletilmesi maksadıyla ilave mayın döşenip, işaretlenmemiş bölgelere rastlanılmaktadır. Bu amaçla işaretli alanın çevresinde keşif faaliyeti icra edilmelidir.
Koruyucu teçhizat kuşanmış bir detektör operatörü, işaretçi ve posta şefinden oluşan bir keşif timi mayın tarlasının çevresindeki işaretli bölgenin beş metre dışına kadar olan bir şeridi çepeçevre aramalıdır.
Karşılaşılan mayınlar işaretlenmeli ve sonra etkisiz hale getirilmelidir.

Çalışmalara başlamadan önce teşkilatlanma ve gerekli teçhizatın temini ve işaretleme ile ilgili yapılacak faaliyetler :

İyi bir teşkilatlanma ile görev ve emniyet talimatı başarının anahtarıdır. İnsani amaçlı mayın temizleme çalışmalarında timler halinde çalışılır.
Her tim yedi kişiden oluşur. Bir tim şefi ve ikişerli arkadaş timi halinde çalışan ve üç postadan oluşan altı temizleme personeli mevcuttur.
Her temizleme personeli günde en fazla altı saat çalışır. Gün içerisinde en uygun saatler 07:00 – 10:00 ve 17:00 – 19:00 olmakla beraber bu husus mevsim şartlarına göre ayarlanabilir.
Çalışmaya başlamadan önce temizleme yapılacak bölgenin 100 – 150 m gerisinden başlayarak ileriye doğru idari bölgenin tesisi ve işaretlenmesi sağlanır. İşaretlemede dört ayrı renk kazık kullanılır.

Şekil 1 İşaretleme İçin Kullanılacak Kazık Tipleri.

✔ İdari bölgenin çevresinin işaretlenmesinde 120-150 cm uzunluğunda beyaz kazıklar kullanılır. (Şekil 1)
✔ Kazıklar 10 m aralıkla çakılır ve aralarına kırmızı – beyaz emniyet şeridi çekilir.
✔ Yaklaşma yolunun başlangıcından itibaren tüm mayın tarlası çevresinin işaretlenmesinde 120-150 cm uzunluğunda kırmızı kazıklar kullanılır. Kazıklar 6 m aralıkla çakılır ve kazık aralarına kırmızı beyaz emniyet şeridi çekilir.
✔ Bir metre genişliğindeki temizleme parkurlarının işaretlenmesinde 50 cm yüksekliğinde kırmızı kazıklar kullanılır. Kazıklar en fazla 2 m aralıkla çakılır ve kırmızı beyaz emniyet şeridi veya beyaz mayın şeridiyle işaretlenir.
✔ Bulunan mayınlar mayın şapkalarıyla işaretlenir.
✔ Bulunan ve yerinde imha edilen veya elle tutarsız hale getirilen mayınların yeri 60 cm uzunluğunda sarı kazıkla işaretlenir.
✔ İdari bölge;
✔ Temizleme faaliyetinin karargahı ve ikmal üssü görevini yürütecek emniyetli bir bölgedir. (Şekil 2) Araçlar bu bölgenin girişinde yüzleri gidiş istikametine dönük, anahtarları üzerinde ve her an gidebilecek şekilde olmalıdır. Kullanılacak olan temizleme malzeme ve teçhizatları uygun bir şekilde belirlenen bölgeye istiflenir. Mayın detektörlerinin ambalajları açılır ve kullanıma hazır hale getirilir. İnsani Amaçlı Mayın Temizleme Çalışmasında Tertiplenme ve Çalışma Planı (Şekil 2).
✔ Mayın şişleri, emniyet şeritleri, çıtalar, kazıklar, şapkalar, kum torbaları ve çekiçler hazırlanır.
✔ Mayından koruyucu teçhizat ambalajından çıkarılarak kullanıma hazır hale getirilir.
✔ Sağlık ekibi belirlenen bölgede gerekli tertiplenmeyi yapar. Tüm personelin kan grubu listesi hazır bulundurulur. Kan yerini alan sıvılar ve bol miktarda serum hazır bulundurulur.
✔ Sıhhi tahliye maksadıyla helikopter iniş yeri işaretlenir.
✔ Mayınları yerinde imha ederken tüm personeli alacak yeterlilikte bir sığınak olmalıdır. Bu sığınak doğal ve suni bir mevzi veya sütre olabilir.
✔ İdari bölge ile temizleme bölgesi arasında patlayıcı maddelerin istifleneceği bir bölge seçilir ve tüm patlayıcılar bu bölgede istiflenir.
✔ İdari bölgenin oluşumu esnasında giriş yolu, sığınak, dinlenme bölgesi, mayın temizleme teçhizatı deposu, ilkyardım bölgesi, tuvalet ve artık metal toplama noktaları seçilir ve işaretlenir.
✔ İşaretlemede kırmızı ve beyaz renkli emniyet şeritleri kullanılabileceği gibi standart mayın şeritleri de kullanılabilir.
✔ Yaklaşma yolunun başlangıcına kadar olan idari bölgenin çevresi 120-150 cm uzunluğunda beyaz kazık ve kırmızı beyaz emniyet şeridiyle işaretlenir.
✔ Yaklaşma yolunun başlangıcından itibaren kırmızı kazıklarının çakılması başlayınca sırasıyla önce detektör ayar bölgesi ve sonra patlayıcı madde deposu işaretlenir. Bu işaretlemede 120-150 cm uzunluğundaki kırmızı kazıklar ve kırmızı beyaz emniyet şeritleri kullanılır

Şekil 2 Tertiplenme ve Çalışma Planı.

Temizleme faaliyetleri :
✔ Temizleme postaları (ikişer kişilik) posta şefi gözetiminde mayından koruyucu teçhizatını kuşandıktan sonra detektör ayarlarının yapılması için detektör ayar bölgesine girer ve son ayarlarını yapar.
✔ İdari bölgeden mayın temizliği yapılacak bölgeye kadar olan yaklaşma yolunu tarayarak ilerler. (Şekil 2)
✔ Mayın tarlası çevre çitinin iki metre gerisinden başlayarak mayın tarlası cephesi boyunca devam eden hat sıfır hattı olarak adlandırılır. Sıfır hattı ile iki metre gerisinden geçen hat emniyet hattıdır. Söz konusu posta emniyet hattını mayın tarlası cephesi boyunca detektör ve şiş ile kontrol eder (Şekil 3).

Şekil 3 Şişle Kontrol.

✔ Emniyet hattının (iki metre) işaretlemesini yapar. Emniyet hattı ve idari bölge arasındaki yaklaşma koridorunun işaretlemesini tamamlar. Sıfır ‘’0’’ noktasından başlayarak, bir m’lik genişlikte tesis edilen mayın temizleme parkurlarında mayın tarlası derinliğinde çalışmaya başlanır (Şekil 4).

Şekil 4 Mayın Temizleme Çalışması.

✔ Postalar arasında emniyet mesafesi en az 25 m olmalıdır.
✔ Bu yöntemde detektör ve şiş aynı personel tarafından kullanılmaktadır. Her postada sadece bir kişi çalışır. Postadaki diğer personel arkadaşını 30 m geriden gözetler. Parça tesirli mayın bulunan yerlerde bu mesafe arttırılabilir.
✔ Aramaya başlarken, bir metre genişliğindeki ve önü ve arkası iki buçuk cm aralıkla beyaz fon üzerine kırmızı çentikler halinde işaretlenmiş olan arama çıtası yere konur (Şekil 5).

Şekil 5. Çentikler Halinde İşaretlenmiş Olan Arama Çıtası.

✔ İşaretli çentikler istikametinde 50 cm uzunluğundaki tökez teli hissedicisi
(2 mm kalınlığında tel) önce ileriye ve sonra yukarıya doğru hareket ettirilir. Böylece karşılaşılabilecek tökez telleri tespit edilir.
✔ Müteakiben çıta boyunca 0,5 m derinliğinde ileriye doğru bir alan göz ve detektör ile kontrol edilir. Detektörden her hangi bir ikaz geliyor ise detektör geriye bırakılarak, aynı bölge çıta boyunca tamamen şiş ile aranır. Çıtanın üzerindeki işaretli çentiklerden faydalanarak 30 dereceden az bir açıyla şişi toprağa batırmak gerekir. Birleşmiş Milletler standardına göre şiş 30 derecelik bir açıyla 2,5 cm aralıklarla yere en az 20 cm girmelidir. Böylece toprak altında 20 cm’lik bir bölge kontrol edilmiş olur. Ülkemiz şartlarında her bölgede bu standardı başarmak çok güçtür.
✔ Zeminin çok sert olması dolayısıyla tavsiye edilen bir yöntem de set düşürerek eşik oluşturmaktır. Uygun bir açıyla set düşürerek oluşturulacak eşiğin yamacına yapılacak şişlemeler sayesinde hem mayına yandan müdahale edilmiş olunur, hem de temizleme derinliği standardı sağlanır (Şekil 6-7, 8) Ancak bu hem çok zahmetli hem de çok zaman alan bir çalışma yöntemidir. İlk on cm derinlikten sonra zeminin durumuna göre bir on cm daha derinlik sağlanarak çalışma daha emniyetli bir şekilde devam ettirilebilir.

Şekil 6 Şişle Arama.

Şekil 7 Set Düşürme Yöntemi. 

Şekil 8 Set Düşürme Yöntemi. 

✔ Detektörle yapılan kontrolde çıtanın konulduğu yerden 50 cm ileriye kadar olan mesafede her hangi bir sinyal alınmazsa çıta 50 cm ileriye kaydırılır ve aynı işlem tekrar edilir.
✔ Karşılaşılan tüm metal parçalar bir daha yanılmaya sebep olmaması için gerideki artık metal toplama noktasına toplanır. Bu esnada arama parkurunun sağ ve sol sınırı arama yapan personel tarafından işaretlenir (Şekil 9).
✔ Bu şekilde arama ve temizleme işlemine en fazla 25 m devam edilir. Müteakiben temizleme personeli geri döner temizlediği şeridin hemen sağından ikinci bir temizleme parkurunu aynı esaslar dahilinde aramaya ve temizlemeye başlar.
✔ Temizleme postalarındaki personel birbirlerini belirli zaman aralıklarıyla (20-30 dk) değiştirirler. Geriye çıkan personel 30 m geride oturur ve dinlenir. Bu esnada arkadaşını gözetler.
✔ Aynı anda mayın tarlası cephesince, 1 nci temizleme postasının 25 m sağından 2 nci posta aynı esaslarla çalışmaya başlar. 3 ncü posta ikinci postanın 25 m sağında ve aynı esaslarla 1 ve 2 nci postayla eşzamanlı olarak çalışmaya başlar.
✔ Mayın tarlasının tüm cephesi boyunca 25 m derinlik temizlenmeden daha ileriye geçilmez. Bulunan mayınlar ve temizlenen parkurlar işaretlenir (Şekil 9).

Şekil 9 Temizlenen Bölgenin İşaretlenmesi.

✔ Tespit edilen ve işaretlenen mayınlar yerinde imha, ip ve tel ile mayınların yerinden çıkarılması veya elle zararsız hale getirme yöntemlerinden herhangi birisiyle etkisiz hale getirilirler.
✔ Bu işlemi temizleme postaları yapabileceği gibi ayrıca bir tahrip ekibi de görevlendirilebilir. Bütün çalışmalar esnasında emniyet esas faktördür.
✔ Tim şefi emniyetli bir mesafeden çalışmaları izler. Bu mesafe mayın tarlasında bulunan mayınların cinsine göre 25 – 150 m arasında değişebilir.
✔ Temizleme postaları arkadaş timi şeklinde çalışır ve bir kişi temizleme yaparken diğeri geriden 30 m mesafeden oturarak izler. Bu esnada mayından koruyucu teçhizatı üzerindedir ve asla çıkarmaz.
✔ İstirahatlar postaca veya timce yapılır.
✔ Tüm cephe boyunca, temizleme postaları tarafından mayın tarlasının 25 m derinliğinin temizlenmesini ve işaretlenmesini müteakiben ikinci 25 m’lik safhaya geçilir.
✔ Çalışmalarda morali bozuk ve isteksiz olan personel varsa bir süre geçici olarak bu personel çalıştırılmaz.
Eğer herhangi bir kaza olursa çalışmaya o gün ara verilir.
Başlamadan önce kazanın sebebi, yapılan hatalar ve giderilme tedbirleri konuşulur ve emniyet talimatı güncelleştirilerek personele yeniden tebliğ edilir.

Şekil 10 Temizlenen Bölgenin İşaretlenmesi.

✔ Mayın tarlası temizleme raporu, mayın temizleme faaliyeti sona erdiğinde temizleyen birim tarafından düzenlenerek; gerekli devir teslim işlemlerinin tamamlanmasını müteakip bağlı olduğu ilgili makamlara gönderilir.
✔ Eğer mayınlı saha sivil birimlere teslim edilecekse sivil birimlerce de imzalanarak, bu suretleri idareye teslim edilir.
✔ Tüm suretlerin orijinal olması gereklidir.
✔ Temizleme esnasında bulunamayan mayınlar için tedbir alınıp bu bölge işaretlenir.
✔ Bu bölgenin ölçekli bir krokisi, işaretleme sistemini ve alınan tedbirleri açıklayan dokümanlar düzenlenir.
Raporların tüm suretlerine ilave olarak hazırlanan kroki ve dokümanların orijinalleri eklenir.

Petrolüm Lojistik, Danışmanlık, Patlayıcı maddeler, Araç kiralama, İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.

Adres:
Ayrancı Mah. Hoşdere Cad.
No: 80/2
Çankaya / ANKARA

Mobil:
+90 544 680 2167
Ofis:
+90 850 214 8036

Elektronik posta:
bilgi@petrolumltd.com